Kagyz käseler, kagyz çanaklar we kagyz nahar gutulary 21-nji asyryň iň janly ýaşyl nahar enjamlarydyr.
Kagyzdan ýasalan gap-gaçlar döredileninden bäri Ýewropa, Amerika, Ýaponiýa, Singapur, Günorta Koreýa we Gonkong ýaly ösen ýurtlarda we sebitlerde giňden mahabatlandyrylyp we ulanylyp gelinýär. Kagyz önümleri owadan görnüş, daşky gurşawy goramak we arassaçylyk, ýag geçirmeýän we temperatura çydamly ýaly özboluşly häsiýetlere eýedir, şeýle hem zäherli däl we yssyz, gowy keşbe eýe, gowy duýulýar, dargaýar we hapalanmaýar. Kagyz gap-gaçlar bazara çykan badyna, özboluşly gözelligi bilen adamlar tarapyndan çalt kabul edildi. Halkara çalt iýmit senagaty we içgi üpjün edijileri, mysal üçin, McDonald's, KFC, Coca-Cola, Pepsi we dürli amatly unaş öndürijileri kagyz naharhana gap-gaçlaryny ulanýarlar. Ýigrimi ýyl mundan ozal peýda bolan we "ak rewolýusiýa" diýlip atlandyrylan plastik önümler adamzada amatlylyk getiren bolsa-da, häzirki wagtda ýok etmek kyn bolan "ak hapalanmany" hem döretdi. Plastik gap-gaçlary gaýtadan işlemek kyn bolany üçin, ýakmak zyýanly gazlary öndürýär we tebigy ýagdaýda zaýalanyp bilmeýär, gömmek bolsa topragyň gurluşyny ýok eder. Hökümetim her ýyl munuň bilen göreşmek üçin ýüzlerçe million dollar sarp edýär, ýöne munuň täsiri az. Ýaşyl we ekologiýa taýdan arassa önümleriň işlenip düzülmegi we ak hapalanmanyň ýok edilmegi esasy global sosial meselä öwrüldi.
Häzirki wagtda, halkara nukdaýnazaryndan, Ýewropanyň we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň köp ýurtlary eýýäm plastik naharhana gap-gaçlaryny ulanmagy gadagan etmek barada kanun çykardylar. Içerki ýagdaýlardan çen tutup, Demir ýol ministrligi, Aragatnaşyk ministrligi, Döwlet daşky gurşawy goramak müdirligi, Döwlet meýilnamalaşdyryş topary, Ylym we tehnologiýa ministrligi, şeýle hem Wuhan, Hangzhou, Nanjing, Dalian, Sýamen, Guangzhou we beýleki köp sanly iri şäherler ýaly ýerli hökümetler bir gezek ulanylýan plastik naharhana gap-gaçlaryny ulanmagy doly gadagan etmek barada perman çykarmakda öňdeligi eýelediler. Döwlet Ykdysady we Söwda Komissiýasynyň 6-njy resminamasynda (1999) 2000-nji ýylyň ahyrynda plastik naharhana serişdelerini ulanmagyň tutuş ýurt boýunça doly gadagan ediljekdigi hem aýdyň görkezilýär. Plastik naharhana gap-gaçlaryny öndürmekde global rewolýusiýa kem-kemden ýüze çykýar. "Plastikiň ýerine kagyz" ýaly ýaşyl we ekologiýa taýdan arassa önümler häzirki jemgyýetiň ösüşinde meýilleriň birine öwrüldi.
"Kagyzdan plastike" işiniň ösüşine uýgunlaşmak we ony ösdürmek üçin 1999-njy ýylyň 28-nji dekabrynda Döwlet Ykdysady we Söwda Komissiýasy Hil we Tehniki Gözegçilik Döwlet Müdirligi, Ylym we Tehnologiýa ministrligi we Saglygy goraýyş ministrligi bilen bilelikde iki milli standarty çykardy: "Bir gezek ulanylýan biodegradasiýa edilýän nahar gap-gaçlary üçin umumy tehniki standartlar" we "Bir gezek ulanylýan biodegradasiýa edilýän netijeli synag usullary", olar 2000-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan bäri ornaşdyrylýar. Ol ýurdumyzda bir gezek ulanylýan biodegradasiýa edilýän nahar gap-gaçlaryny öndürmek, satmak, ulanmak we gözegçilik etmek üçin bitewi tehniki esas döredýär. Ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň çalt ösmegi we adamlaryň ýaşaýyş derejesiniň yzygiderli ýokarlanmagy bilen, adamlaryň arassaçylyk we saglyk baradaky habardarlygy hem yzygiderli güýçlenýär. Häzirki wagtda bir gezek ulanylýan kagyz käseler ykdysady taýdan ösen köp sebitlerde adamlaryň gündelik sarp edişinde zerurlyga öwrüldi.
Bilermenler soňky üç ýylyň dowamynda kagyz nahar bişirýän gap-gaçlaryň ýurda çalt ýaýrap, öý hojalyklaryna köp mukdarda girjekdigini çaklaýarlar. Onuň bazary çalt ösýär we giňelýär. Plastik gap-gaçlaryň taryhy wezipesini tamamlamagy umumy meýil bolup, kagyz gap-gaçlar moda meýiline öwrülýär.
Häzirki wagtda kagyz önümleri bazary ýaňy başlady we bazaryň giň mümkinçilikleri bar. Statistika maglumatlaryna görä, kagyz önümleriniň we iýmit gap-gaçlarynyň sarp edilişi 1999-njy ýylda 3 milliard bolan bolsa, 2000-nji ýylda 4,5 milliarda ýetdi. Geljek bäş ýylda onuň her ýyl 50% tizlikde artmagyna garaşylýar. Kagyz iýmit gap-gaçlary täjirçilik, awiasiýa, ýokary derejeli çalt iýmit restoranlarynda, sowuk içgi restoranlarynda, iri we orta kärhanalarda, döwlet edaralarynda, myhmanhanalarda, ykdysady taýdan ösen sebitlerdäki maşgalalarda we ş.m. giňden ulanylýar we materikdäki orta we kiçi şäherlere çalt giňelýär. Dünýäde iň köp ilatly ýurt bolan Hytaýda onuň uly bazar mümkinçilikleri kagyz önümleri öndürijiler üçin giň giňişlik döredýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 29-njy marty